1. Đặc điểm, tình hình:
- Quá trình thành lập:
+ Được thành lập từ năm 1977 với tên gọi: Hệ Bảo tồn - Bảo tàng.
+ Năm 1985: Đổi tên thành Khoa Bảo tồn - Bảo tàng.
+ Năm 1997: Sáp nhập thành Khoa Bảo tàng - Du lịch.
+ Năm 2004: Khoa Bảo tàng - Du lịch tách thành Khoa Bảo tồn Bảo tàng và Khoa Văn hóa Du lịch.
+ Năm 2005: Khoa Bảo tồn Bảo tàng đổi tên thành Khoa Bảo tàng.
+ Năm 2008: Khoa Bảo tàng đổi tên thành Khoa Di sản văn hóa.
- Cơ cấu tổ chức:
+ Tổng số cán bộ - giảng viên: 10 cán bộ - giảng viên, trong đó: 1 Trưởng Khoa, 1 Phó trưởng Khoa, 7 giảng viên và 1 giáo vụ khoa. Chia làm 3 tổ bộ môn: Bảo quản hiện vật bảo tàng, Quản lý di sản, Bảo tồn bảo tàng.
+ Trình độ đào tạo: 4 nghiên cứu sinh, 3 thạc sĩ, 3 cao học.
- Cơ sở vật chất: Văn phòng Khoa: 48m2, Phòng Truyền thống thực hành bảo tàng: 120m2, Kho Bảo tàng: 50m2, tủ sách tham khảo có hơn 1000 đầu sách, các tạp chí, thông tin khoa học chuyên ngành và khoảng 1000 tư liệu, hiện vật.
2. Chức năng nhiệm vụ được giao:
- Chức năng: Khoa Di sản Văn hóa là đơn vị đào tạo chuyên môn theo quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của Trường do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định.
- Nhiệm vụ:
+ Nghiên cứu đề xuất những vấn đề chuyên môn như: công tác phát triển chuyên ngành, mục tiêu đào tạo, xây dựng nội dung, chương trình các môn học.
+ Thực hiện kế hoạch giảng dạy theo quy định chung của Nhà trường.
+ Thực hiện công tác quản lý, giáo dục rèn luyện phẩm chất, đạo đức cho học sinh, sinh viên.
+ Tổ chức thực hiện các chủ trương, chỉ thị của cấp trên trong phạm vi của Khoa.
+ Tổ chức biên soạn, in ấn, cung cấp giáo trình, tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên theo kế hoạch và chương trình đào tạo của Trường.
3. Thành tích đạt được:
* Công tác đào tạo:
- Kể từ khi thành lập đến nay, Khoa Di sản văn hóa đã đào tạo được hơn 1000 cán bộ bảo tàng cho khu vực Nam Bộ với các hình thức chính quy, vừa làm vừa học, các bậc đào tạo: trung cấp, cao đẳng, đại học. Hiện nay, số lượng sinh viên đang theo học tại Trường và địa phương hơn 200 sinh viên/năm.
- Từ năm 2007, Khoa Di sản văn hóa đã tham gia dự án “Hỗ trợ về mặt cơ cấu cho công tác bảo quản, phục chế và bảo vệ hiện vật của các bảo tàng ở Việt Nam” do tổ chức APEFE (cộng đồng nói tiếng Pháp của Bỉ) tài trợ. Từ năm 2007 đến nay, Khoa Di sản văn hóa đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ bảo quản cho cán bộ bảo tàng khu vực Nam Bộ.
- Năm 2010 - 2011, dưới sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Khoa Di sản văn hóa đã thực hiện dự án “Bổ sung, đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo bảo tàng Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh”. Trong khuôn khổ của dự án này, Khoa Di sản văn hóa đã tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ về Di sản văn hóa và cộng đồng, Quản lý bảo tàng, Giáo dục và Marketing bảo tàng, Quản lý sưu tập… cho cán bộ, lãnh đạo các bảo tàng khu vực phía Nam.
- Tháng 5 năm 2011, Khoa Di sản văn hóa phối hợp với Khoa Văn hóa dân tộc thiểu số tổ chức lớp tập huấn Bảo tàng và di sản văn hóa phi vật thể do chuyên gia Thái Lan giảng dạy.
- Tháng 8 năm 2011, Khoa Di sản văn hóa phối hợp với Tổ chức UNESCO tại Việt Nam tổ chức lớp tập huấn Tin học hóa bộ sưu tập hiên vật bảo tàng do chuyên gia Pháp giảng dạy cho cán bộ các bảo tàng khu vực Nam Bộ.
* Nhân sự:
Các cán bộ - giảng viên trong Khoa thường xuyên tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn trong và ngoài nước.
- Từ năm 2006 - 2009: có 07 cán bộ giảng viên tham gia 7 Khóa mùa hè Nghiên cứu và thực hành bảo tàng do quỹ Ford, Bảo tàng Dân tộc học, Trung tâm Nghiên cứu, Hỗ trợ và Phát triển văn hóa A&C phối hợp tổ chức.
- Từ năm 2006 - 2009: có 04 giảng viên tham gia các Khóa học CollAsia 2010 - Conserving Heritage Collections in Southeast Asia (Chăm sóc sưu tập di sản văn hóa tại khu vực Đông Nam Á) do ICCROM (Ủy ban quốc tế Bảo tồn, Trùng tu di tích) tổ chức tại các nước: Việt Nam, Philippin, Indonesia, Ấn Độ.
- 1 giảng viên tham dự khóa đào tạo “Nghiên cứu hợp tác phát triển nguồn nhân lực văn hóa 10+3 tại Trung Quốc” do Bộ Văn hóa Trung Quốc tổ chức năm 2009.
- Các giảng viên tham gia và tổ chức các khóa Bồi dưỡng nghiệp vụ bảo quản tại trường và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (Hà Nội).
* Thực hiện các nhiệm vụ khác:
- Hỗ trợ đoàn thanh niên Khoa di sản văn hóa tổ chức thành công chương trình “Hành trình cùng di sản văn hóa” các năm 2006, 2007, 2008, 2009.
- Hỗ trợ sinh viên nghiên cứu khoa học và viết bài cho tập san Thông tin khoa học của Trường.
- Tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ do nhà trường tổ chức.
- Tham gia các cuộc thi do công đoàn trường, khối phát động.
4. Phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới:
- Tiếp tục bổ sung, đổi mới nội dung, chương trình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội.
- Xây dựng phòng Truyền thống thực hành Bảo tàng thành Bảo tàng Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời phối hợp với các bảo tàng ở Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng Trung tâm Bảo quản - Phục chế hiện vật khu vực Nam Bộ.
- Tiếp tục nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ - giảng viên.
- Hoàn thiện chương trình đào tạo phân ban các chuyên ngành Bảo tàng đưa vào thực hiện trong năm 2012.
- Phối hợp với Cục di sản văn hóa, các bảo tàng, các tổ chức phi chính phủ tổ chức nhiều hơn nữa các lớp tập huấn về nghiệp vụ bảo tàng và di sản văn hóa cho cán bộ bảo tàng, ban quản lý di tích các tỉnh, thành khu vực Nam Bộ.
5. Các hình thức khen thưởng đã ghi nhận:
- Bằng khen của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tặng tập thể lao động xuất sắc năm 2001,
- Bằng khen của Bộ Văn hóa - Thông tin tặng tập thể lao động xuất sắc năm 2006,
- Nhiều năm liền được Nhà trường công nhận là tập thể lao động giỏi.
