VHSO - Sáng ngày 19/02, tại Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (Số 51 Quốc Hương, phường Thảo Điền, thành phố Thủ Đức), đã diễn ra buổi nói chuyện chuyên đề “Đa dạng sinh học văn hóa – Một phần của văn hóa và thiên nhiên” do diễn giả GS.TS David Zandvliet, Khoa Giáo dục Đại học Simon Fraser, Chủ tịch UNESCO về Đa dạng Sinh học Văn hóa và Giáo dục trình bày.
Toàn cảnh buổi nói chuyện chuyên đề “Đa dạng sinh học văn hóa – Một phần của văn hóa và thiên nhiên” sáng ngày 19/02.
Tại buổi nói chuyện, GS.TS David Zandvliet đã cung cấp một số nội dung như: Nguồn gốc và ý nghĩa của khái niệm đa dạng sinh học và văn hóa; Nghiên cứu giáo dục qua lăng kính của sự đa dạng sinh học và văn hóa; Ý nghĩa của đa dạng sinh học và văn hóa đối với giáo dục thông qua một số nghiên cứu điển hình; cùng với đó là những thách thức đối với đa dạng sinh học văn hóa hiện nay như: sự suy giảm của đa dạng sinh học đang kéo theo những thay đổi tiêu cực đối với đa dạng văn hóa. Quá trình đô thị hóa, khai thác tài nguyên quá mức và biến đổi khí hậu đang làm suy giảm nhanh chóng các hệ sinh thái, đẩy nhiều loài động thực vật vào nguy cơ tuyệt chủng. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều tri thức bản địa, phong tục truyền thống cũng đứng trước nguy cơ bị mai một.
GS.TS David Zandvliet, Khoa Giáo dục Đại học Simon Fraser, Chủ tịch UNESCO về Đa dạng sinh học văn hóa và giáo dục trình bày tại buổi nói chuyện.
Theo GS.TS David Zandvliet, thuật ngữ “đa dạng sinh học và văn hóa” đề cập đến ý tưởng rằng mạng lưới sự sống không chỉ bao gồm sự đa dạng trong thế giới tự nhiên mà còn có cả sự đa dạng về các nền văn hóa và ngôn ngữ của con người, và rằng chúng có sự liên hệ và phụ thuộc lẫn nhau. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các nền văn hóa và ngôn ngữ của con người đã phát triển cùng với môi trường địa phương, thể hiện và truyền đạt các giá trị, niềm tin, kiến thức và thực hành dựa trên địa phương. Các xã hội bản địa và truyền thống khác thường duy trì ý tưởng về sự “hòa nhập với thế giới tự nhiên” mà khái niệm đa dạng sinh học - văn hóa cố gắng nắm bắt. Cụ thể hơn, con người là một phần của thiên nhiên, chứ không phải tách biệt khỏi thiên nhiên và có trách nhiệm bảo vệ hệ thống sự sống.
GS.TS David Zandvliet chia sẻ một số vấn đề đa dạng sinh học văn hóa và giáo dục.
Đa dạng sinh học văn hóa (biocultural diversity) là sự đan xen giữa đa dạng sinh học và văn hóa, phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa hệ sinh thái tự nhiên và hệ giá trị, phong tục, tập quán của con người. Đây là sự hội tụ giữa đa dạng loài, đa dạng hệ sinh thái với các thực hành văn hóa, ngôn ngữ, tri thức bản địa. Từ lâu, con người đã sống dựa vào thiên nhiên, phát triển những mô hình canh tác, phương thức sinh hoạt và tri thức truyền thống để thích nghi với môi trường xung quanh. Những kiến thức này được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, trở thành một phần không thể thiếu của bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh mẽ đến môi trường sống, khái niệm "đa dạng sinh học văn hóa" ngày càng nhận được sự quan tâm của các nhà khoa học, nhà hoạt động môi trường và cộng đồng quốc tế. Đa dạng sinh học văn hóa không chỉ là sự kết nối giữa con người và thiên nhiên mà còn là nền tảng để bảo tồn những giá trị truyền thống và phát triển bền vững.
Ban Tổ chức và khách mời chụp ảnh lưu niệm cùng GS.TS David Zandvliet.
Đa dạng sinh học văn hóa không chỉ là sự kết nối giữa thiên nhiên và con người mà còn là nền tảng để xây dựng một xã hội phát triển bền vững. Bảo vệ đa dạng sinh học cũng chính là bảo vệ bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc, góp phần gìn giữ những giá trị quý báu cho thế hệ mai sau. Vì vậy, mỗi cá nhân và cộng đồng cần có trách nhiệm trong việc bảo vệ và phát huy những giá trị này để tạo nên một thế giới hài hòa giữa con người và thiên nhiên./.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
