VHSO - Sáng ngày 12/12/2025, tại tỉnh Cà Mau, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cà Mau (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cà Mau) tổ chức Hội thảo khoa học chuyên đề “Bảo tồn, phát huy Lễ hội Cầu an của người Khmer tỉnh Cà Mau”. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Đề án “Nghiên cứu, phục hồi, bảo tồn, phát huy Lễ hội Cầu an của người Khmer tỉnh Cà Mau năm 2025”, thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Toàn cảnh Hội thảo khoa học chuyên đề “Bảo tồn, phát huy Lễ hội Cầu an của người Khmer tỉnh Cà Mau”. Ảnh: BTC.
Không gian khoa học dành cho di sản văn hóa Khmer
Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, TS Hứa Sa Ni, Phó Trưởng khoa Di sản và Văn hóa dân tộc, khẳng định Cà Mau là vùng đất đa dạng văn hóa, nơi cộng cư lâu đời của nhiều tộc người. Trong bức tranh văn hóa phong phú đó, Lễ hội Cầu an của đồng bào Khmer giữ vai trò quan trọng, phản ánh đời sống tinh thần, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhiều năm qua, tỉnh Cà Mau triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đặc biệt trong Dự án 6 về bảo tồn văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch. Việc nghiên cứu Lễ hội Cầu an là một nội dung quan trọng góp phần làm rõ giá trị di sản, tiềm năng khai thác du lịch và vai trò của cộng đồng Khmer trong gìn giữ văn hóa.
Đoàn Chủ toạ điều hành Hội thảo. Ảnh: BTC.
Lễ hội Cầu an – di sản văn hóa đặc sắc của người Khmer
Theo các nhà nghiên cứu, Lễ hội Cầu an (Panh Kom San Srok) thường diễn ra sau Tết Chôl Chnăm Thmây. Tuy không phải là lễ lớn, nhưng lễ hội được tổ chức đầy đủ phần lễ và phần hội: tụng kinh cầu an, cầu siêu, lễ cúng Neak Tà, cùng các hoạt động nghệ thuật truyền thống như Dù Kê, múa Rom Vong, Lâm Lêu, Saravan… Lễ hội mang ý nghĩa toàn diện về tâm linh, nông nghiệp và cộng đồng, là dịp để người dân cầu bình an, mừng mùa vụ và kết nối tình làng nghĩa xóm. Qua quá trình cộng cư, Lễ hội Cầu an trở thành điểm giao thoa văn hóa giữa ba cộng đồng Kinh - Khmer - Hoa, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản văn hóa phi vật thể.
Hòa Thượng Thạch Hà - Uỷ viên Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Cà Mau; Phó Chủ tịch Hội đoàn kết Sư sãi yêu nước tỉnh Cà Mau phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh: BTC.
Đa dạng góc nhìn từ cộng đồng học thuật và thực tiễn
Ban Tổ chức hội thảo cho biết đã tiếp nhận nhiều bài tham luận chuyên sâu từ các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và đại diện cộng đồng Khmer trong và ngoài tỉnh. Các nội dung tập trung vào: Cơ sở lý luận và pháp lý của công tác bảo tồn lễ hội; Lịch sử hình thành và các giá trị nổi bật của Lễ hội Cầu an; Không gian văn hóa và vai trò của cộng đồng cư dân; Tiềm năng khai thác lễ hội trong phát triển du lịch; Giải pháp bảo tồn phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Đặc biệt, với sự tham gia của các nhân chứng văn hóa, những người trực tiếp sinh hoạt trong các thiết chế tôn giáo và cộng đồng đã cung cấp nhiều tư liệu quý, phản ánh chân thực thực tiễn bảo tồn lễ hội tại địa phương.
Đại biểu chia sẻ quan điểm trong phiên thảo luận. Ảnh: BTC.
Sứ mệnh nghiên cứu của Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
Là đơn vị chủ trì nhiệm vụ nghiên cứu khoa học về Lễ hội Cầu an trong năm 2025, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ với Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cà Mau trong các hoạt động khảo sát địa bàn, thu thập tư liệu, đối sánh kết quả nghiên cứu và lắng nghe tiếng nói cộng đồng. Hội thảo lần này là cơ hội để các nhà khoa học chia sẻ kết quả nghiên cứu, đóng góp ý kiến chuyên môn và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm bảo tồn bền vững di sản văn hóa Khmer trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội hiện nay.
Các đại biểu dành nhiều thời gian để thảo luận sâu về các nội dung của hội thảo. Ảnh: BTC.
Hướng đến mục tiêu bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Những trao đổi tại hội thảo góp phần làm rõ đặc trưng lễ hội, nhận diện giá trị di sản văn hóa và gợi mở hướng khai thác phù hợp với phát triển du lịch đặc thù của địa phương. Đây cũng là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc xây dựng chiến lược bảo tồn Lễ hội Cầu an, tạo điều kiện để cộng đồng Khmer tiếp tục giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống. Hội thảo khép lại trong không khí trao đổi sôi nổi, với kỳ vọng mang lại những định hướng thiết thực cho công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Khmer tại Cà Mau.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
