VHSO - Ngày 25/8/2026, Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (HCMUC) tổ chức chương trình ra mắt sách “Tài liệu cổ trong cộng đồng ở Việt Nam: Các góc độ tiếp cận” và giao lưu học thuật với GS. Shimizu Masaaki. Sự kiện không chỉ giới thiệu một công trình nghiên cứu có giá trị về tài liệu cổ trong cộng đồng, mà còn mở ra những hướng hợp tác học thuật mới giữa HCMUC, GS. Shimizu Masaaki và Đại học Osaka, Nhật Bản.
GS. Shimizu Masaaki giao lưu, chia sẻ và trao đổi học thuật cùng giảng viên, sinh viên Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật tại buổi ra mắt sách.
Từ một tọa đàm khoa học đến một công trình chuyên khảo
Trong đời sống văn hóa, nhiều giá trị di sản không nằm trong các bảo tàng hay thiết chế chuyên biệt, mà vẫn được gìn giữ trong gia đình, dòng họ và cộng đồng. Những gia phả, sắc phong, bia ký, văn bản viết tay hay tài liệu cổ được lưu truyền qua nhiều thế hệ không chỉ có giá trị tư liệu, mà còn chứa đựng những câu chuyện về lịch sử, ngôn ngữ, phong tục, tín ngưỡng và đời sống xã hội. Từ nhận thức đó, Tọa đàm khoa học quốc tế về tài liệu cổ trong cộng đồng do Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật tổ chức ngày 25/11/2025 đã trở thành nền tảng cho sự ra đời của cuốn sách “Tài liệu cổ trong cộng đồng ở Việt Nam: Các góc độ tiếp cận”. Từ những trao đổi tại tọa đàm, các nghiên cứu tiếp tục được tuyển chọn, biên tập và phát triển thành công trình chuyên khảo do TS. Vũ Thị Phương, GS. Shimizu Masaaki và TS. Phạm Văn Luân đồng chủ biên, được Nhà xuất bản VISTA PS, Nhật Bản xuất bản năm 2026. Cuốn sách tập hợp những nghiên cứu tiếp cận tài liệu cổ từ nhiều góc độ, qua đó góp phần mở rộng nhận thức về giá trị của nguồn tư liệu đang được lưu giữ trong cộng đồng và những vấn đề đặt ra đối với công tác bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản.
Đại diện lãnh đạo, cùng giảng viên Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật trao quà lưu niệm, gửi gắm tình cảm và lời cảm ơn đến GS. Shimizu Masaaki.
Di sản trong cộng đồng – những câu hỏi từ thực tiễn
Điểm đáng chú ý của công trình là tài liệu cổ không chỉ được nhìn nhận như đối tượng nghiên cứu của lịch sử, Hán Nôm hay văn bản học, mà còn được đặt trong mối quan hệ với cộng đồng và hoạt động quản lý văn hóa. Khi một tài liệu được lưu giữ trong gia đình, dòng họ, đình, chùa hay cộng đồng, nhiều câu hỏi thực tiễn được đặt ra: Ai đang sở hữu và lưu giữ? Ai có quyền tiếp cận? Làm thế nào để bảo quản? Có nên số hóa? Nhà nước và các thiết chế văn hóa có thể hỗ trợ cộng đồng ra sao? Và quan trọng hơn, làm thế nào để phát huy giá trị tài liệu mà vẫn tôn trọng vai trò, quyền lợi và tiếng nói của cộng đồng? Những vấn đề đó cũng tạo ra nhiều gợi mở đối với hoạt động đào tạo ngành Quản lý văn hóa. Từ một gia phả, sắc phong, bia ký hay văn bản cổ tại quê hương, sinh viên có thể bắt đầu đặt câu hỏi, nhận diện giá trị, tìm hiểu nguy cơ và nghiên cứu những phương thức phù hợp để bảo tồn, phát huy di sản. Qua đó, cuốn sách không chỉ cung cấp thêm nguồn tư liệu học thuật, mà còn gợi mở một cách tiếp cận gần gũi: nghiên cứu di sản có thể bắt đầu từ chính những giá trị đang hiện diện trong đời sống cộng đồng.
GS. Shimizu Masaaki chụp ảnh lưu niệm cùng giảng viên, sinh viên Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật, khép lại buổi giao lưu trong không khí thân tình và cởi mở.
Từ một cuốn sách đến những kết nối mới
Phát biểu tại chương trình, TS. Vũ Thị Phương, Trưởng Khoa Quản lý văn hóa, nghệ thuật, nhấn mạnh giá trị của cuốn sách không chỉ nằm ở một công trình nghiên cứu được xuất bản, mà còn ở tinh thần hợp tác, chia sẻ và trách nhiệm của các nhà khoa học Việt Nam và Nhật Bản. Từ tọa đàm đến cuốn sách, và từ cuốn sách đến những cuộc gặp gỡ, trao đổi mới, một mạng lưới kết nối học thuật đang từng bước được hình thành. Đó là sự kết nối giữa các nhà nghiên cứu, giữa nghiên cứu và đào tạo, giữa Nhà trường với các đối tác quốc tế, đồng thời là sự kết nối những giá trị của quá khứ với những vấn đề văn hóa của hiện tại. Chương trình ra mắt sách “Tài liệu cổ trong cộng đồng ở Việt Nam: Các góc độ tiếp cận” vì thế không chỉ đánh dấu sự ra đời của một công trình chuyên khảo, mà còn mở ra những đối thoại mới về tài liệu cổ, cộng đồng, di sản và quản lý văn hóa, góp phần thúc đẩy hợp tác nghiên cứu giữa HCMUC với các học giả và đối tác Nhật Bản.
Đại diện Ban Giám hiệu cùng Tạp chí Văn hóa & Nguồn lực trao đổi với GS. Shimizu Masaaki về định hướng hợp tác học thuật trong thời gian tới.
Mở rộng hợp tác học thuật Việt Nam - Nhật Bản
Trong khuôn khổ chương trình, GS. Shimizu Masaaki đã có buổi gặp mặt, trao đổi với Tạp chí Văn hóa & Nguồn lực và làm việc với Ban Giám hiệu HCMUC. Các cuộc làm việc tập trung trao đổi về những kết quả hợp tác thời gian qua, đồng thời thảo luận các nội dung có thể triển khai trong thời gian tới giữa GS. Shimizu Masaaki, Đại học Osaka và HCMUC. Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, các bên hướng tới tăng cường trao đổi học thuật, kết nối các nhà nghiên cứu, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và công bố khoa học, xuất bản, đồng thời mở rộng các chương trình giao lưu, hợp tác phù hợp trong thời gian tới. Đối với Tạp chí Văn hóa & Nguồn lực, cuộc gặp với GS. Shimizu Masaaki cũng mở thêm cơ hội kết nối các kết quả nghiên cứu với hoạt động công bố học thuật, góp phần tăng cường trao đổi tri thức và lan tỏa những nghiên cứu về văn hóa, di sản và nguồn lực văn hóa.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
