VHSO - Sáng ngày 25/9, tại Phòng Hội thảo Cơ sở 1, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, Khoa Thư viện và Xuất bản tổ chức tọa đàm với chủ đề “Đào tạo ngành Thông tin - Thư viện đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện nay”. Đây là diễn đàn để các nhà quản lý, giảng viên, chuyên gia và những người đang hoạt động trong lĩnh vực thông tin - thư viện cùng trao đổi về yêu cầu đổi mới đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và thích ứng với những chuyển biến nhanh chóng của xã hội.
Một góc buổi tọa đàm sáng 25/9.
Từ “thư viện truyền thống” đến hệ sinh thái thông tin số
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tài nguyên số và các nền tảng cung cấp thông tin trực tuyến đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tạo lập, tổ chức, khai thác và sử dụng thông tin. Những thay đổi đó đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ quan thông tin - thư viện cũng như đội ngũ nhân lực đang làm việc trong lĩnh vực này. Thư viện ngày nay không còn được nhìn nhận đơn thuần là nơi lưu giữ và phục vụ tài liệu. Từ những không gian đọc truyền thống, thư viện đang từng bước trở thành môi trường học tập, nghiên cứu, sáng tạo và kết nối tri thức, trong đó dữ liệu và công nghệ ngày càng giữ vai trò quan trọng.
PGS.TS. Nguyễn Thế Dũng chủ trì buổi tọa đàm.
Sự xuất hiện của thư viện số, cơ sở dữ liệu điện tử, tài nguyên giáo dục mở, các hệ thống quản trị thư viện hiện đại và những công cụ AI đang mở rộng đáng kể phương thức cung cấp dịch vụ thông tin. Người dùng có thể tiếp cận nguồn tài nguyên ở nhiều không gian, thời gian và thiết bị khác nhau. Điều này đòi hỏi người làm công tác thông tin - thư viện không chỉ có kiến thức chuyên môn truyền thống mà còn phải có năng lực công nghệ, quản trị dữ liệu, phân tích thông tin và tổ chức các dịch vụ phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của người sử dụng. Từ thực tiễn đó, câu chuyện đào tạo nguồn nhân lực ngành Thông tin - Thư viện trở thành một vấn đề cần được quan tâm thường xuyên, nhất là trong bối cảnh các cơ sở giáo dục đại học đang đẩy mạnh chuyển đổi số và gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động.
PGS.TSKH Bùi Loan Thùy chia sẻ tại tọa đàm.
Đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn
Tọa đàm “Đào tạo ngành Thông tin - Thư viện đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện nay” được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi giữa cơ sở đào tạo và thực tiễn nghề nghiệp, qua đó góp phần nhận diện những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực thông tin - thư viện. Một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để chương trình đào tạo vừa bảo đảm nền tảng kiến thức chuyên ngành, vừa tăng cường khả năng thích ứng của người học trước sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và môi trường nghề nghiệp. Bên cạnh những kiến thức cốt lõi về tổ chức, quản lý và khai thác nguồn tin, người học ngành Thông tin - Thư viện ngày càng cần được trang bị các năng lực liên quan đến chuyển đổi số, quản trị dữ liệu, xây dựng và vận hành thư viện số, khai thác cơ sở dữ liệu, phát triển dịch vụ thông tin, kỹ năng số và sử dụng AI một cách có trách nhiệm.
TS. Nguyễn Thị Thư, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học và Hợp tác quốc tế HCMUC chia sẻ tại tọa đàm.
Đặc biệt, trong môi trường thông tin ngày càng phong phú nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ thông tin sai lệch, trùng lặp và thiếu kiểm chứng, năng lực đánh giá, thẩm định và tổ chức thông tin càng trở nên quan trọng. Người làm nghề không chỉ giúp người dùng “tìm thấy thông tin”, mà còn góp phần giúp họ tìm đúng, hiểu đúng, sử dụng đúng và tạo lập giá trị mới từ thông tin. Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng để ngành Thông tin - Thư viện tiếp tục khẳng định vai trò trong xã hội tri thức.
TS. Cao Thanh Phước, nguyên Phó Trưởng khoa Thư viện và Xuất bản chia sẻ tạo tọa đàm.
Mở rộng không gian nghề nghiệp cho người học
Sự thay đổi của công nghệ đang đồng thời mở ra những không gian nghề nghiệp mới cho sinh viên ngành Thông tin - Thư viện. Bên cạnh các vị trí truyền thống tại thư viện, trung tâm thông tin, cơ quan lưu trữ và các thiết chế văn hóa, người học còn có thể tham gia vào nhiều lĩnh vực liên quan đến quản trị dữ liệu, thông tin số, nội dung số, cơ sở dữ liệu, nghiên cứu người dùng và phát triển các sản phẩm, dịch vụ thông tin. Vì vậy, đổi mới đào tạo không chỉ là câu chuyện cập nhật một số môn học hay công nghệ mới, mà còn là quá trình thay đổi cách tiếp cận về năng lực nghề nghiệp. Sinh viên cần được tạo điều kiện học tập trong môi trường gần với thực tế nghề nghiệp; được tiếp cận các tình huống, bài toán và dự án cụ thể; được rèn luyện khả năng làm việc với dữ liệu, công nghệ và người dùng. Đồng thời, sự kết nối giữa nhà trường với thư viện, trung tâm thông tin, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức sử dụng lao động sẽ góp phần giúp quá trình đào tạo sát hơn với nhu cầu thực tế. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu giáo dục đại học hiện nay: đào tạo những gì xã hội cần, đồng thời chuẩn bị cho người học năng lực thích ứng với những nhu cầu mới của tương lai.
Đại biểu khách mời chụp ảnh lưu niệm.
Cùng kiến tạo tương lai ngành Thông tin - Thư viện
Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh, Khoa Thư viện và Xuất bản giữ vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực lĩnh vực thông tin, thư viện và xuất bản. Tọa đàm lần này là dịp để nhà trường, chuyên gia, nhà tuyển dụng và người học cùng trao đổi về những yêu cầu mới của ngành trong bối cảnh chuyển đổi số. Những ý kiến tại tọa đàm được kỳ vọng góp phần cập nhật chương trình đào tạo, tăng cường gắn kết với thực tiễn nghề nghiệp và giúp sinh viên chủ động chuẩn bị năng lực phù hợp với thị trường lao động. Trong kỷ nguyên số, công nghệ thay đổi cách con người tiếp cận tri thức, nhưng vai trò tổ chức, kết nối và lan tỏa tri thức vẫn không thay đổi. Đây cũng là cơ sở để ngành Thông tin - Thư viện tiếp tục đổi mới, mở rộng không gian nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hôm nay, sẵn sàng cho tương lai.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
