VHSO - Từ ngày 17 đến 19/4/2026, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê (Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk), Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới đã diễn ra, quy tụ đông đảo các nhà quản lý, học giả, chuyên gia quốc tế, doanh nghiệp và đại diện cộng đồng địa phương. Với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”, sự kiện không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn góp phần định vị cà phê như một giá trị văn hóa toàn cầu trong bối cảnh hội nhập. Diễn đàn là kết quả phối hợp giữa UBND tỉnh Đắk Lắk, Tập đoàn Trung Nguyên Legend và UNESCO tại Việt Nam, với sự tham gia tư vấn chuyên môn của Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh. Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc hệ thống hóa tri thức và thực hành văn hóa cà phê dưới góc nhìn di sản.

Đoàn đại biểu Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh tham dự Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới 2026.

Khẳng định tầm vóc một diễn đàn văn hóa toàn cầu

Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới quy tụ lãnh đạo các Bộ, ngành Trung ương, đại diện cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học, khẳng định tầm vóc của một sự kiện văn hóa mang ý nghĩa toàn cầu. Tham dự có ông Nguyễn Minh Vũ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao; PGS.TS Đặng Hà Việt, Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ, Đào tạo và Môi trường (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); TS. Nguyễn Viết Cường, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa; ông Đào Mỹ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk; ông Nguyễn Lê Vũ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk. Sự kiện còn có sự hiện diện của các đại sứ và đại diện ngoại giao đến từ 16 quốc gia; ông Jonathan Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam; TS. Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO Hà Nội; đại diện FAO, cùng các nhà khoa học như GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam; PGS.TS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia; PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh; PGS.TS Nguyễn Thị Phương Châm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa và Giáo sư Win Shih đến từ Đại học Southern California (Hoa Kỳ).

Không gian Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới 2026, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa cà phê từ khắp năm châu.

Chạm vào “di sản sống” từ bảo tàng đến cộng đồng

Một điểm nhấn đặc biệt của diễn đàn là hành trình trải nghiệm thực tế, giúp đại biểu tiếp cận trực tiếp không gian văn hóa cà phê Tây Nguyên. Tại Bảo tàng Thế giới Cà phê, các trưng bày cùng kiến trúc lấy cảm hứng từ nhà dài truyền thống đã tái hiện hành trình phát triển của cà phê trong lịch sử nhân loại, từ một sản phẩm nông nghiệp đến biểu tượng văn hóa toàn cầu. Tiếp đó, đoàn đại biểu đến buôn Tơng Jú (xã Ea Kao), nơi vẫn lưu giữ nhiều thực hành văn hóa của cộng đồng Ê Đê. Những trải nghiệm tại nhà dài, hoạt động giao lưu và tìm hiểu tri thức canh tác đã mang đến cái nhìn chân thực về vai trò của cà phê trong đời sống cộng đồng. Từ đây, khái niệm “di sản sống” không còn là lý thuyết, mà hiện hữu qua từng nếp sinh hoạt, từng câu chuyện của người dân bản địa.

Các học giả, chuyên gia chia sẻ tại diễn đàn, lan tỏa tri thức và góc nhìn đa chiều về cà phê toàn cầu.

Cà phê – từ nông sản đến di sản văn hóa

Tại các phiên thảo luận, cà phê được tiếp cận như một hệ giá trị đa chiều, kết hợp giữa kinh tế, văn hóa và xã hội. Không chỉ là sản phẩm thương mại, cà phê còn là kết tinh của tri thức bản địa, tập quán canh tác, không gian văn hóa và nghệ thuật thưởng thức đã hình thành qua nhiều thế kỷ. Diễn đàn tập trung vào bốn nhóm nội dung chính: lịch sử cà phê thế giới; quy trình sản xuất; văn hóa tiêu dùng; và các mô hình bảo tồn, phát triển bền vững. Các tham luận đã mở ra nhiều góc nhìn, từ nghiên cứu học thuật đến kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng chuỗi giá trị và phát triển thương hiệu gắn với di sản. Một điểm chung được nhấn mạnh: việc bảo tồn và phát huy giá trị cà phê cần sự tham gia của nhiều chủ thể, từ nhà quản lý, nhà khoa học đến doanh nghiệp và cộng đồng thông qua hợp tác liên ngành và liên quốc gia.

Hoạt động trải nghiệm tại Bảo tàng Thế giới Cà phê, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai của cà phê giao thoa.

Hướng tới công nhận “di sản sống” của nhân loại

Một trong những nội dung quan trọng của diễn đàn là thảo luận về sáng kiến xây dựng hồ sơ tri thức cà phê để đề cử vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO. Theo đó, cà phê được nhìn nhận như một hiện tượng văn hóa phức hợp, gắn với quá trình tích lũy và trao truyền tri thức qua nhiều thế hệ. Việc tiếp cận này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn góp phần định hình một hệ giá trị mang tính liên kết toàn cầu. Đặc biệt, vai trò của cộng đồng được xác định là trung tâm của di sản, nơi di sản không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục “sống”, thích ứng và phát triển cùng đời sống hiện đại.

Khoảnh khắc giao lưu, kết nối bên tách cà phê, khi tri thức gặp gỡ cảm xúc và tinh thần sẻ chia lan tỏa.

Lan tỏa giá trị, mở ra tương lai

Khép lại diễn đàn là các hoạt động trải nghiệm “cà phê tinh thần” như thiền và thực dưỡng, gợi mở những hướng tiếp cận mới trong việc phát huy giá trị văn hóa cà phê. Phát biểu tổng kết, PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: "Di sản không phải là thực thể tĩnh, mà là một cấu trúc sống luôn vận động. Trong dòng chảy ấy, cà phê trở thành biểu tượng của sự kết nối giữa bản sắc văn hóa và khát vọng phát triển bền vững". Có thể nói, thành công của Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới 2026 không chỉ nằm ở những luận cứ khoa học, mà còn ở sức lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy niềm tự hào về tri thức bản địa, đồng thời mở ra hướng đi mới trong việc gìn giữ và phát huy “di sản sống” của nhân loại.

Hoàng Hải

BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM

(Bài viết sử dụng thông tin và hình ảnh do BTC cung cấp)