VHSO - Chiều ngày 5/6, tại Hội trường C, cơ sở 1 - Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh (HCMUC), Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số” đã diễn ra với sự tham dự của đông đảo đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, truyền thông, công nghệ cùng đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên. Hội thảo do HCMUC phối hợp với Báo Văn hóa tổ chức, nhằm triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi học thuật và thực tiễn về những cơ hội, thách thức cũng như giải pháp thúc đẩy công nghiệp văn hóa trong bối cảnh chuyển đổi số.
Đại diện Ban Tổ chức tiếp nhận lẵng hoa chúc mừng của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh gửi tới Hội thảo chiều 5/6.
Khẳng định vai trò của công nghiệp văn hóa trong phát triển đất nước
Trong những năm gần đây, công nghiệp văn hóa ngày càng được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt của văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với việc xây dựng và phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.
PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng HCMUC và TS. Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa, đồng chủ trì Hội thảo.
Phát biểu tại hội thảo, các đại biểu cho rằng cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trong hoạt động sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa. Đây vừa là cơ hội để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa phong phú của Việt Nam, vừa là thách thức đòi hỏi sự đổi mới trong tư duy quản lý, cơ chế chính sách và mô hình phát triển.
TS. Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa, trình bày báo cáo đề dẫn, định hướng nội dung Hội thảo.
Từ góc độ hoạch định chính sách và nghiên cứu khoa học, nhiều ý kiến nhận định rằng phát triển công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, trình bày tham luận “Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số”, nhấn mạnh các định hướng và giải pháp trong bối cảnh chuyển đổi số.
Kết nối giới nghiên cứu, nhà quản lý và doanh nghiệp văn hóa
Một trong những điểm nhấn của hội thảo là sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đang hoạt động trong nhiều lĩnh vực thuộc công nghiệp văn hóa. Các tham luận được trình bày đã cung cấp góc nhìn đa chiều về thực trạng phát triển công nghiệp văn hóa tại Việt Nam cũng như kinh nghiệm quốc tế trong việc xây dựng hệ sinh thái sáng tạo. Nội dung trao đổi tập trung vào các vấn đề như: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp văn hóa; ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo và phân phối sản phẩm văn hóa; khai thác giá trị của di sản văn hóa trong phát triển kinh tế sáng tạo; xây dựng thương hiệu văn hóa quốc gia; cũng như hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp văn hóa. Hội thảo đồng thời là diễn đàn kết nối giữa các cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, tạo điều kiện để các bên chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hợp tác và cùng tìm kiếm các giải pháp phát triển bền vững cho lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
Tham luận của PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch tập trung phân tích yêu cầu hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số.
Khơi thông nguồn lực cho công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số
Tại hai phiên thảo luận chuyên đề với chủ đề “Khơi thông nguồn lực để phát triển công nghiệp văn hóa” và “Bứt phá phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số”, các đại biểu đã tập trung phân tích những yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển của ngành trong giai đoạn hiện nay. Nhiều ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế, tăng cường đầu tư cho hạ tầng văn hóa số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng môi trường thuận lợi cho các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa.
TS. Trịnh Đăng Khoa, Bí thư Đảng ủy HCMUC nhận định, khoảng cách giữa mô hình đào tạo “quản lý văn hóa” và yêu cầu “quản trị văn hóa” đang là một trong những thách thức lớn trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa gắn với chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của các cơ sở đào tạo trong cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được xem là giải pháp mang tính nền tảng để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành trong tương lai. Các ý kiến cũng cho rằng cần đẩy mạnh liên kết giữa văn hóa, công nghệ và kinh tế sáng tạo nhằm tạo ra những sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng trong môi trường số.
Phiên thảo luận ghi nhận nhiều ý kiến chuyên gia về việc tháo gỡ các điểm nghẽn liên quan đến thể chế, bản quyền, cơ chế đặc thù, chính sách ưu đãi doanh nghiệp, quỹ hỗ trợ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong sản xuất, ứng dụng công nghệ, số hóa và xuất khẩu các sản phẩm văn hóa.
Từ diễn đàn học thuật đến những giải pháp thực tiễn
Không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, hội thảo còn góp phần cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ công tác hoạch định chính sách, xây dựng chiến lược và triển khai các chương trình phát triển công nghiệp văn hóa trong thời gian tới. Những kiến nghị, đề xuất được đưa ra tại hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả khai thác các giá trị văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tăng cường sự gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo và thực tiễn quản lý, sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực văn hóa.
NSND Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ những góc nhìn thực tiễn và kinh nghiệm trong phát triển công nghiệp văn hóa tại Hội thảo.
Với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp, hội thảo đã mở ra nhiều hướng tiếp cận mới, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng nền công nghiệp văn hóa Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc và có khả năng cạnh tranh trong kỷ nguyên số. Thông qua sự kiện, HCMUC và Báo Văn hóa tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong kết nối tri thức, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đồng hành cùng sự phát triển của ngành văn hóa, đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng và phát huy sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.
Hoàng Hải
BBT Website Trường Đại học Văn hóa TP.HCM
